HOME  |  WEGWIJZER   |   CONTACT   |   MIJN GEGEVENS   |   ZOEKEN

INLOGGEN   |   WORD GRATIS LID!

  • SuperVoices 2017
  • VoicEmail
 
 
   
       
 

   HOTLINKS

VOCAL PLAZA! - LEESTAFEL

 
Lekker lezen met een muziekje op de achtergrond. Heerlijk, maar je vraagt nogal wat van je brein. Er is namelijk overlap tussen de hersen-gebieden die nodig zijn voor het verwerken van de grammatica van taal en muziek.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Zing mee met SuperVoices
ZinGdex
Zing.nl LedenService
Vocale abonnementen
Koorarrangementen
   

Complexe zinnen beÔnvloeden Muziekbeleving

 
   
  Lekker lezen met een muziekje op de achtergrond. Heerlijk, maar je vraagt nogal wat van je brein. Er is namelijk overlap tussen de hersengebieden die nodig zijn voor het verwerken van de grammatica van taal en muziek.
 
 
  Zo kan je boek beÔnvloeden hoe je de muziek waardeert. Dat ontdekte Richard Kunert in zijn promotieonderzoek. Tijdens het lezen zet je waarschijnlijk liever een rustig muziekje op dan iets druks en levendigs. Eerder onderzoek toonde al aan dat muziek de gelijktijdige taalverwerking kan beÔnvloeden, maar waar die overlap in het verwerkingsproces precies zat, was tot nu toe onbekend. Vorige maand promoveerde taalpsycholoog Richard Kunert aan het Max Planck Instituut. Zijn onderzoek laat zien dat er overlap is in het brein tussen de gebieden die de grammatica van taal en muziek verwerken.

Grammaticale muziek
Grammatica vormt in taal het bouwplan waarin woorden en zinsdelen samen een betekenis krijgen. Maar ook muziek kent zijn eigen grammatica, zo legt Kunert uit: “Muziek kent structurele regels die dirigeren hoe ritme, harmonie, melodie en timbre kunnen worden toegepast.” Net als in taal resulteert het afwijken van deze onbewuste grammaticale regels direct in een afwijzende reactie bij de luisteraar. Kunert gebruikte voor zijn onderzoek de harmonische grammaticaregels voor muziek. “Er is een regel die stelt dat een melodie moet eindigen op de grondtoon. Deze regel kennen we allemaal onbewust: als we aan het eind geen grondtoon horen, hebben we het gevoel dat het stuk vreemd afloopt of nog niet klaar is.” De grondtoon is de eerste toon van de toonladder die in een stuk wordt gebruikt. De onderzoeker componeerde zelf verschillende melodieŽn die hij gebruikte in zijn experimenten.

Melodie 1 eindigt geheel volgens de harmonische regels met de grondtoon. Melodie 2 breekt met deze regel en klinkt daardoor ‘onaf’. Melodie 3 is van het type dat Kunert gebruikte in zijn experiment: hij wisselt halverwege de melodie van toonsoort, maar sluit af met een akkoord in de begin-toonsoort. Het resulteert in een melodie die ‘af’ is, maar die grammaticaal complexer is dan melodie 1. Kunert liet zijn proefpersonen eenvoudige en complexe zinnen lezen, terwijl ze luisterden naar grammaticaal complexe melodieŽn, zoals melodie 3 hierboven. Na elke melodielijn gaf de proefpersoon op een 7-puntsschaal aan in hoeverre de melodie ‘af’ was. Bij een grammaticaal complexe zin beoordeelden de proefpersonen de melodieŽn vaker als ‘onaf’ dan bij grammaticaal eenvoudige zinnen.

Kruispunt in Broca
Volgens de onderzoeker toont dit aan dat het kruispunt tussen muziek en taal in onze hersenen ligt op het gebied van de grammaticale integratie: daar waar de losse onderdelen een samenhangend geheel vormen. Als dit gebied intensief wordt gebruikt voor taal, blijft er minder verwerkingsruimte over voor muziek, en andersom.

   
Links: Het gebied van Broca in de linker hersenhelft.




Foto: Database Center for Life Science(DBCLS) voor Wikimedia via CC-BY-SA-2.1-jp
  De onderlinge beÔnvloeding komt dus niet door het afleiden van de aandacht, zoals sommige onderzoekers beweren. “Aandacht heb je nodig om een ingewikkelde taak uit te voeren, onafhankelijk van wat die taak ingewikkeld maakt”, legt Kunert uit. “Maar wij vonden dit effect alleen bij zinnen die grammaticaal complex waren, niet bij zinnen die inhoudelijk complex waren. Aandacht kan dat verschil niet verklaren.” Uit een fMRI-experiment bleek vervolgens dat de overlap van de twee verwerkingsprocessen plaatsvindt in het gebied van Broca. In dit gebiedje in de linker hersenhelft ter hoogte van de slaap vond een toename van zuurstofrijk bloed – en dus van activiteit – plaats wanneer de proefpersoon luisterde naar complexe zinnen die werden gezongen op een grammaticaal complexe melodie. Dit sluit aan bij de gevestigde gedachte dat dit gebied verantwoordelijk is voor grammatica.

Easy listening
De gevonden link tussen muziek en taal kan worden ingezet bij het behandelen van taalstoornissen, denkt Kunert. “Het psychologische model dat ik geŽvalueerd heb, kan al verklaren waarom muzieklessen een positief effect hebben op de taalontwikkeling van kinderen. En ook waarom sommige afasiepatiŽnten naast taalproblemen ook muziekproblemen hebben. Maar je kunt het ook gebruiken om een muziektherapie te ontwikkelen die het hersengebied traint dat betrokken is bij de verwerking van harmonieŽn. Dat gebied kan dan ook worden gebruikt voor de grammatica van taal.”

En welke muziek kun je nu het beste opzetten tijdens het lezen? “Stilte is waarschijnlijk het beste als je je wilt concentreren. Uit onderzoek blijkt dat muziek eigenlijk alleen ondersteunt tijdens hersenloze activiteiten, zoals in de sportschool. Maar als je dan toch iets op wilt zetten, zou ik gaan voor hele simpele, instrumentale muziek, zoals easy listening. Dat belast het gedeelde grammaticasysteem het minst, zodat er meer ruimte overblijft voor de verwerking van de tekst.”

 

 

Door: Erica Renckens
Uit: NEMO Kennislink
 
  
 

Artikelen Zoeken

 
 
De artikelen zijn gerangschikt onder een aantal rubrieken. Die rubrieken vindt u in het menu en op de index-pagina.
 
U kunt  ook op trefwoord zoeken. Hieronder kunt u de artikelen doorzoeken op ťťn of meerdere trefwoorden. Scheid trefwoorden met een spatie!
 

 

 

 
 

Artikelen Aanmelden

 
 
 
Heeft u zelf interessante artikelen geschreven over zingen of kent u artikelen over zingen die u voor deze rubriek wilt aanmelden, laat het ons dan hier weten!
 
 
     
 

ZINGmagazine

 
     
   
     
  Veel van de artikelen die je hier leest komen uit ZINGmagazine, een tijdschrift voor iedereen die van zingen houdt. Van koorzangers en -zangeressen, tot duo en grootkoor, van smartlap tot oratorium; voor solisten op het podium en in de badkamer, maar ook voor dirigenten, zangdocenten.
Meer ...
 
 
 
 
 

VoicEmail

 
     
  Op de hoogte blijven van het laatste vocale nieuws? Neem hier geheel vrijblijvend een gratis abonnement op VoicEmail, de e-mail nieuwsbrief voor Zingend Nederland.  
 
 
 
 

Repertoire en Meer ...

 
     
   
     
  Multi Mix Music biedt u een zeer uitgebreide collectie aan eigentijds en klassiek repertoire. Maar u kunt ook bij ons terecht voor Tipboeken, CD-consultancy en nog veel meer ...  
    
 
 
  ©  Niets uit deze site mag zonder toestemming worden gekopieerd
© ZING.NL -

TERUG NAAR PAGINA-TOP   |   PRINT PAGINA

Design: IMAE INFORMATIE INNOVATIE