HOME  |  WEGWIJZER   |   CONTACT   |   MIJN GEGEVENS   |   ZOEKEN

INLOGGEN   |   WORD GRATIS LID!

  • SuperVoices 2017
  • VoicEmail
 
 
   
       
 

   HOTLINKS

VOCAL PLAZA! - LEESTAFEL

 
Lex Hacker over improvisatie/stembevrijding: 'De menselijke stem heeft mij mijn hele leven al gefascineerd, letterlijk en figuurlijk in alle toon-aarden.'

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Zing mee met SuperVoices
ZinGdex
Zing.nl LedenService
Vocale abonnementen
Koorarrangementen
   

Improvisatie / Stembevrijding: de (valse) Schaamte voorbij...

 
 

De menselijke stem heeft mij mijn hele leven al gefascineerd, letterlijk en figuurlijk in alle toonaarden. Het heldere stemgeluid van de jonge verpleeg-ster (ik was toen 5 jaar en lag in het ziekenhuis) hoor ik nog in mijn geestes-oor. Uit de jaren '50 blijven zangers als Frankie Laine en Guy Mitchell nog steeds onderdeel uitmaken van mijn 'auto-repertoire' (tijdens hun succes-periode was ik niet ouder dan 4 jaar!). In de jaren '60 plantten John Lennon, David Clayton-Thomas, Terry Kath en Terry Reid hun stemgeluid onuitwis-baar in mijn geheugen. In deze tijd zijn het Gavin DeGraw, Alanis Morissette, maar ook operazangers als Anna Netrebko (de nieuwe Callas?) en de Amerikaan Thomas Hampson die mijn ziel rechtstreeks doorboren...


Menselijke stem en emoties

Wat is dat toch met die menselijke stem? En vooral in relatie met de mense-lijke emoties? Vele meningen en theorieŽn doen de ronde. Het lijkt een enorm terrein en er valt nog steeds veel te ontdekken. Zelf doe ik, op mijn eigen bescheiden manier, voortdurend fascinerende ontdekkingen op dit gebied.


Stembevrijding

Sinds de jaren '80 is 'stembevrijding' in opkomst. In grote lijnen omvat dit de gedachte dat emotionele, psychische en zelfs fysieke, blokkades vermin-derd of geneutraliseerd kunnen worden door 'bevrijding' van de opgesloten stemklank. Slimme en onconventionele oefeningen worden hierbij toegepast. In Nederland zijn daar onder meer Maurice Willems, Marjolein Koetsier en Jan Kortie als stemcoach actief mee bezig. Het Roy Hart Theatre, gesitu-eerd in Zuid-Frankrijk, heeft inmiddels vele jaren ervaring met stembevrijding in groepsverband. Met diepgaande oefeningen, die zowel geestelijk als fysiek het nodige vergen, wordt er flink gegraven in het innerlijk van de mens. Het uitgangspunt is dat de stem de expressie is van de gehele persoonlijkheid. Als men door opvoeding, culturele beperkingen en pijnlijke ervaringen een gedeelte van de persoonlijkheid ontkent, wegstopt, dan vindt dat zijn neer- en weerslag in het stemgebruik en stembereik.


Improvisatie

Met bepaalde oefeningen om de stem te bevrijden wordt er eigenlijk onge-merkt en wellicht ook ongewild, een directe verbinding gemaakt met 'impro-visatie'. Maar vocaal improviseren, met name in groepsverband is geen makkelijke aangelegenheid. Improvisatie, zoals dat in een jazz- of pop-collectief gebeurt, is hiermee ook niet te vergelijken. Binnen laatstgenoemde stijlen liggen de structuren en kaders voor improvisatie min of meer vast en de meeste improvisatoren moeten ook hun materiaal goed kennen: toon-ladders, akkoorden, etc.
Improvisatie met grotere vocale ensembles is mede daarom aanzienlijk lastiger. Zangers zijn in het algemeen niet getraind om te improviseren en amateurkoorzangers (zo goed als) zeker niet. Toch valt er op dit terrein veel toe te passen, te ontdekken en dus te winnen. Met een speciale en effec-tieve benadering kan improviseren met koren een hele leuke, aangename en verfrissende ervaring zijn. Om nu te zeggen dat het ook een therapeutische werking heeft, gaat misschien wat ver. Maar dat het een andere kijk op de stem en het stemgebruik kan geven, da's wel duidelijk. Het kan een klank-beleving opleveren die totaal anders is dan men gewend is. Men hoort geluiden en melodieŽn van zichzelf en van een medekoorleden, die waar-schijnlijk nog niet eerder gehoord werden. Toch een soort 'stembevrijding'?


'Sounds on The Spot'

Als arrangeur en songcoach valt het mij al jaren op dat veel (koor)zangers 'vast' zitten in hun lijf en toch ook wel vaak met hun stem. Mijn eeuwige interesse in de stem, de relatie tot het lichaam en mijn eigen ideeŽn over 'expressie' resulteerde op enig moment in de totstandkoming van twee workshops voor koren. Tijdens mijn workshops 'BodyPercussion' is vaak te zien dat men niet zo gewend is om het lichaam te 'voelen' en te 'controleren'. De moeite die men moet doen om de ledematen enigszins te coŲrdineren, leidt vaak tot onthutste gezichten en hilarische bewegingen (gelukkig kun-nen ze er zelf ook om lachen...). Met stemgebruik, zelfs bij het zingen van een melodie, lijkt dat min of meer hetzelfde te zijn. Bij de oefeningen en technieken die toegepast worden bij mijn improvisatieworkshop 'Sounds on the Spot' is het voor veel zangers in het begin moeilijk om zichzelf te 'ver-geten' en zich flink hoorbaar te uiten.

De (valse) schaamte voorbij
Vooral dynamische uitersten en andere geluiden dan een 'zangstem' leve-ren aanvankelijk aarzelende pogingen en verbaasde gezichten op. Later zei mij een oudere workshopdeelnemer: 'Het is allemaal valse schaamte en die moet je voorbij...'. Precies! Want 'expressie', zeggingskracht heeft meer no-dig dan een welluidende stem. Het gaat om de uiting gevoed door de aan-wezige innerlijke kracht. Iets durven neer te zetten, een verhaal durven te vertellen. Die expressie gaat voorbij de beperking opgelegd door een vaak betuttelend en beknottend ego. En als het lukt om die energie te activeren, als is 't maar een beetje, dan is het wel heel gaaf om een (groot deel) van een vocaal ensemble uiteindelijk los te zien/horen gaan op een geheel geÔmproviseerd funkstukkie of een 'rap'...


©05/2015 Lex Hakker (composer/arranger)
Zie ook: www.charlesvermeer.nl
 

 
      
 Informatie, inschrijven en kaartverkoop
     
 
 
 

Artikelen Zoeken

 
 
De artikelen zijn gerangschikt onder een aantal rubrieken. Die rubrieken vindt u in het menu en op de index-pagina.
 
U kunt  ook op trefwoord zoeken. Hieronder kunt u de artikelen doorzoeken op ťťn of meerdere trefwoorden. Scheid trefwoorden met een spatie!
 
 

 

 

 
 

Artikelen Aanmelden

 
 
 
Heeft u zelf interessante artikelen geschreven over zingen of kent u artikelen over zingen die u voor deze rubriek wilt aanmelden, laat het ons dan hier weten!
 
 
        
 

Repertoire en Meer ...

 
       
 
 
Multi Mix Music biedt u een uitgebreide collectie aan eigentijds en klassiek repertoire. Maar u kunt ook bij ons terecht voor Tipboeken, CD-consultancy en nog veel meer ...
   
 
 
 

VoicEmail

 
 
 
Op de hoogte blijven van het laatste vocale nieuws? Neem hier geheel vrijblijvend een gratis abonnement op VoicEmail, de e-mail nieuwsbrief voor Zingend Nederland.  
 
 

 
 
 

Dirigent, componist, arrangeur Lex Hakker

 
     
   
     
  Lex Hakker studeerde compositie/ arrangeren en gitaar aan de Jazz-afdeling van het Rotterdams Conser-vatorium en enige jaren Muziek-wetenschap aan de UvA. Hij compo-neerde/arrangeerde voor o.a. Lee Towers, Montezuma's Revenge, AVRO, The Koos Mark Big Band en de big band van de Nord Deutsche Rundfunk. Hij is auteur van diverse muziekboeken, dirigeerde verschei-dene big bands en leidde het koor en orkest van het locatieproject KRIMP! in Gouda en van de musical 'Moulin Rouge' van het Augustijns Theater in Leiden. Hij kreeg stemvorming-coaching van o.a. Noortje Herlaar, Annemiek Hammer en Dorike van Genderen. Lex: 'De menselijke stem is het mooiste instrument dat er is: De Levende Klank!'.  

 

 
  ©  Niets uit deze site mag zonder toestemming worden gekopieerd
© ZING.NL -

TERUG NAAR PAGINA-TOP   |   PRINT PAGINA

Design: IMAE INFORMATIE INNOVATIE