|
|
|
|
|
|
Koorregie: Vertel je Verhaal aan het Publiek
|
|
|
|
|
|
|
|
'Met alleen mooi zingen komt een koor niet meer weg. Je moet
ook aandacht besteden aan hoe je op het podium staat, wat je
daar doet en hoe je eruit ziet. We zijn als publiek ook op
koorgebied meer verwende consumenten ge-worden.’ Aan het
woord is Meta Stevens. Ze geeft workshops Podium-presentatie
& performance aan zangers en vocal groups, begeleidt koren
bij het ensceneren van hun repertoire en regisseert
muziektheatervoorstellin-gen. ‘Er zijn koren die meer willen
dan alleen zingen, maar niet weten hoe ze
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
dat aan moeten
pakken. Of ze doen al iets aan koorregie, maar lopen daarin
vast. Ze vragen mij dan voor een workshop podiumpresentatie
of het re-gisseren van een voorstelling. Er is een verschil
tussen podiumpresentatie en regie. Bij podiumpresentatie
werk ik aan de uitstraling van een koor. Er wordt vaak hard
gewerkt aan zangtechnische aspecten, maar het besef van wat
je zingt wordt nogal eens overgeslagen. Dat kun je doen
zonder meteen allerlei toestanden uit de kast te halen. Ik
werk veel met verbeelding: ‘Stel je voor dat je op het
strand staat en uitkijkt over zee’. Dat doet iets met de
uitstraling van het koor. Maar met regie doe je meer dan
dat. Regie is het in scène zetten van een lied of van een
heel concert. Dat voegt een extra dimensie toe. Je geeft een
nieuwe betekenis aan het muziekstuk, je schept een kader,
een context. Regie kan het koor laten uitstijgen boven
alleen maar zingen. Je wordt een vertolker van het lied, een
performer die een verhaal overbrengt op het publiek.
Inleven
Voor je een nummer gaat zetten, kun je je als
regisseur een aantal vragen stellen. Kort samengevat: waar
gaat het nummer over en wat moet er overkomen bij het
publiek: de inhoud van het lied, de sfeer, een bepaalde
emotie? Welke kooropstelling past daarbij en welke
bewegingen? Welke kant kunnen de zangers opkijken en welke
intentie leggen ze in hun blik? Een goede regie helpt de
koorzanger om zich meer in te leven in een lied en dat helpt
weer om een muziekstuk beter tot z’n recht te laten komen.
Een simpel voorbeeld. Als het koor een lied zingt over
eenzaamheid, kan ik voor een gespikkelde opstelling kiezen, de zangers staan
dan verdeeld over het podium. Als
zanger voel je je meer alleen staan en dat helpt bij het
over- |
|
|
|
 |
|
brengen van het gevoel van het lied. Bij een vrolijk, gezellig
nummer kun je de koorleden in groepjes laten staan en ze
contact laten hebben met elkaar en met het publiek. Dat
versterkt het gezellige gevoel. Ik hoor vaak van koorzangers
dat een lied makkelijker zingt als ze in een passende op- |
|
|
|
stelling staan. Ze leven zich automatisch meer in. Een goede
regie helpt de koorklank enorm. Je bent als zanger bezig met
het verhaal overbrengen en niet met de noten, en dan zing je
beter.
Wapperen
Er zijn allerlei opstellingen mogelijk (zie hiernaast onder Tips),
ook voor klassieke koren. Een koor kan zich bijvoorbeeld
eens rond het publiek opstellen. Dat geeft een mooi klankeffect, alsof je als publiek middenin
de muziek zit. Al zingend van
achter uit de zaal naar voren komen lopen kan een mooi
effect geven. Ik gebruik regie vaak om de structuur van een
muziekstuk te verhelderen. Dubbelkoren kun je prachtig
tegenover elkaar zetten. Je kunt een stuk indelen in
verschillende delen en lijnen en die markeren met een
beweging of een verandering in opstelling. Bij een modulatie
in een pop-nummer laat ik het koor bijvoorbeeld een stap naar
voren zetten om de intensiteit van die modulatie te
versterken. Tekst markeren kun je ook doen, maar als je de
letterlijke betekenis van de woorden gaat illustreren werk
je op een plat niveau. Ik had in een workshop een keer een
koor dat zong over een Hot Samba Night en met de handen
wapperde omdat het zo hot was. Als je echt een hot night
wilt laten zien, moet je gewaagder dingen doen dan wapperen.
Bonbondoos
Meestal heeft een koor al een bepaald repertoire liggen en
daar moet je dan als regisseur een thema bij zoeken. Fijner
is natuurlijk andersom: je hebt een thema en gaat daar
nummers bij zoeken. Met het Utrechtse studentenkoor Dekoor
maakten we een keer een reis door de tijd, beginnend bij The Flint-stones en eindigend met A Brand New Day. Vrouwenkoor
Divina had een verhaallijn over het leven van een vrouw:
verliefd, gelukkig, verlaten en na veel tranen weer een
nieuwe liefde. Bij elke fase hoorde een nummer en het geheel
speelde zich af rond een grote bonbondoos. Met het koor
Prove it ben ik nu bezig met een programma dat zich afspeelt
in een café. De liedjes geven een inkijkje in de levens van
de mensen die daar zijn. Ook met een klassiek koor kun je
muziektheater maken. Met Theaterkoor Bonton heb ik op muziek
van Händel de Val van de Vredenborch gedaan, naar een
verhaal van Thea |
|
|
|
Beckman. De opening was de Beeldenstorm: het koor kwam met
veel kabaal van achter uit de zaal rennen. Händels muziek is
natuurlijk uit een andere tijd, dus we zijn heel vrij
omgegaan met het materiaal. Ik weet niet of dat mag van de
mu-ziekpolitie, maar het werkte wel. |
|
 |
|
|
|
Buigen
De overgang tussen nummers is onderdeel van de voorstelling.
Niets is zo funest als een donkerslag, het
licht even uitzetten en intussen ergens anders gaan staan.
Dat doorbreekt de spanningsboog. Niet doen dus. En wat
dacht je van de opkomst
en afgang? Ook die horen bij een optreden.
Zodra de eerste persoon een stap op het toneel zet, ben je
begonnen en pas als de laatste weg is, is het afgelopen.
Komen we tegelijk op of druppelsgewijs, komen we snel op of
nemen we de tijd, kijken we het publiek aan of niet. Je kunt
elke opkomst kiezen die je wilt, als je je maar realiseert
dat je daarmee de toon van je optreden zet. In workshops
krijg ik vaak de vraag of we het buigen ook kunnen oefenen.
Het buigen is voor veel groepen een moeilijk moment. Je kunt
ervoor kiezen om en alles precies af te spreken: op dit en
dat moment buigen we, en we houden handen vast of niet vast
en we gaan zo en zo diep. Maar waar het eigenlijk om gaat is
dat je je aandacht op het publiek richt en het publiek ècht
bedankt. Het applaus is hét moment van contact.
Koorregie kost tijd. Sommige mensen willen gewoon zingen en
geen gedoe erbij. Achteraf zien ze er meestal wel het nut
van in. Helemaal als er na een optreden reacties komen als
‘Hé, het was veel beter dan de vorige keer’. Een goede
presentatie kost tijd en energie, maar het levert enorm veel
op, zowel voor de zangers als voor het publiek.’
Meta Stevens (1972) deed de opleiding voor dramadocent aan
de HKU en werkt als (koor)regisseur. Ze regisseerde
muziektheatervoorstellingen van o.m. Dekoor, Divina,
Leeuwenhart, Tell mama we’re late en Prove it. Daar-naast
geeft ze workshops podiumpresentatie aan zangers en vocal
groups en begeleidt koren bij het ensceneren van hun
repertoire.
Bron: Zing Magazine |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ZINGmagazine
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Veel van de artikelen die je hier leest komen uit ZINGmagazine, een tijdschrift voor iedereen die van
zingen houdt. Van koorzangers en -zangeressen, tot duo en
grootkoor, van smartlap tot oratorium; voor solisten op het
podium en in de badkamer, maar ook voor dirigenten,
zangdocenten.
Meer
...
|
|
|
|
|
|
Artikelen Zoeken
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Artikelen Aanmelden
|
|
|
Wij zijn altijd op zoek naar nieuwe artikelen. Heeft u zelf interessante
leuke en/of verrassende artikelen
over zingen - of heeft u daarvoor suggesties - en wilt u die
delen met uw mede zing.nl'ers, laat het ons dan
hier
weten. Alvast bedankt!
|
|
|
VoicEmail
|
|
|
Op de hoogte blijven van het laatste vocale nieuws? Neem
hier geheel vrijblijvend
een gratis abonnement op VoicEmail, de e-mail nieuwsbrief voor
Zingend Nederland.
|
|
|
|
|
|
Repertoire en Meer ...
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Multi Mix Music
biedt u een zeer uitgebreide collectie aan
eigentijds en klassiek repertoire. Maar u kunt ook bij ons
terecht voor Tipboeken, CD-consultancy en nog veel meer ...
|
|
|
|
|
|