|
|
Amateurkoren hebben vaak geen idee waaraan ze beginnen,’ zegt
Hans Schiessl, algemeen directeur van het audiovisuele
productiebedrijf Lighthouse Media. ‘Ze willen bijvoorbeeld een
dvd maken van een statisch concert waarbij visueel gezien
niets opwindends gebeurt. Alleen met het argument dat de cd
uit is en de dvd de toekomst heeft.’ Daarom wil hij met nadruk
zeggen: weet als koor drommels goed wat je wil en kom dan pas
bij ons kijken. Als het zover is gaat Schiessl eerst
voorzichtig aftasten wat de pretenties, wensen en zeker ook
het budget van het koor precies zijn. Een hamvraag is: wanneer
moet een koor wel of niet een professioneel bedrijf inhuren?
Hans Schiessl: ‘Het koor moet allereerst over een stevig
budget beschikken. Maar het belangrijkste criterium is toch
dat de cd of dvd in de winkel verkocht moet kunnen worden. Wij
adviseren ook over de verkoop-prijs. Sommige koren houden er
een paar duizend euro aan over. Zo’n koor moet een zeker
niveau hebben en vanuit een stevige ambitie de verkoop goed
regelen.’ Hij adviseert negatief als koren alleen een opname
voor hun eigen leden of achterban willen maken. Daarvoor is
een professionele opname te duur.
Vuistregel: dvd vijf keer zo duur
Veel koren willen in eerste instantie een dvd maken.
Vuistregel is dat dit vijf keer zo duur is als een cd.
Uiteindelijk kiest maar tien procent voor een dvd-registratie.
Heel belangrijk is te weten op welke plek je opnamen wilt
maken. Het kan zijn dat je - in verband met de galmtijden en
de klankkleur - de akoestiek van bijvoorbeeld een kerk nodig
hebt of juist van een concertzaal. Bij een cd werkt een
studioregistratie meestal het beste. Hans Schiessl: ‘De
fijnafstemming en het uitmixen gebeuren in de studio
natuurlijk veel beter omdat je daar alle softwareapparatuur
bij de hand hebt.
Bij registraties ‘buitenshuis’ doe je dat in de opnamewagen.
Daar is de afluistering niet optimaal.’Er zijn
productiebedrijven die een koor willen matsen door voor een
paar honderd euro per dag te komen opnemen. Hans Schiessl:
‘Dan komt er één man met een paar microfoons. Die registreert
alleen maar. That’s it’. Hij maakt duidelijk dat je veel meer
nodig hebt: begeleiding van het hele project met raad en daad,
van begin tot eind. Je hebt bijvoorbeeld een draaiboek nodig
om te weten hoe en wanneer er opgenomen gaat worden. ‘En het
is zeer nuttig wanneer er behalve een professionele
opnametechnicus ook een regisseur aanwezig is. Die kan het
contact tussen de dirigent en de opnametechnicus onderhouden.
Elke onzuiverheid kan er dan op tijd worden uitgehaald.
Inclusief alle piepjes en kraakjes. Dan weet je achter de
knoppen al hoe het straks op cd klinkt.’
De productie van een dvd is veel complexer omdat je film,
geluid en tekst tot één geheel moet smeden. De opnamen
gebeuren praktisch alleen op locatie. Het productiebedrijf van
Schiessl huurt in dat geval een regiewagen in plus vier
specialisten: twee opnametechnici, voor het beeld en het
geluid en twee dito regisseurs. Want ook de audio-opname moet
goed worden. Er wordt van meerdere professionele camera’s
gebruik gemaakt: een vaste en een verplaatsbare camera, plus
een camera die ergens hangt of op rails is gezet. Live
cameraregie bepaalt mede de dynamiek van de film: de regisseur
kan schakelen van het ene shot naar het andere. De belichting
moet in orde zijn en een choreograaf draagt zorg voor het
scenario. Want er gebeurt heel wat. Het koor moet uitstraling
hebben, dus kleding en make-up zijn erg belangrijk. Een
draaiboek maakt dat alles op tijd en synchroon verloopt.
Kortom, een goede dvd maken kost heel veel geld. Té veel voor
de meeste koren.
Leren van je fouten
Een koor dat daar niet voor terugschrok is het Bommels Pop- &
Rockkoor uit Zaltbommel. Over het aantal sponsors heeft het
koor niet te klagen. ‘We willen hun via deze dvd laten zien
wat we presteren en tonen dat er veel mensen op afkomen’, zegt
Maryke Drost van de PR-commissie van het koor. Toch doet ook
dit koor het in de eerste plaats voor zichzelf. Ron Amorij,
secretaris: ‘Omdat je jezelf nooit ziet, en om anderen te
laten zien wat je kunt. Rijk hoeven we er niet van te worden.
We verkopen de dvd’s tegen kostprijs.’
In zijn relatief korte bestaan werkt het koor nu aan zijn
tweede grote muziektheaterproductie, op te voeren in het
voorjaar van 2006 in de plaatselijke schouwburg. De eerste
productie uit 2004 werd in diezelfde schouwburg op dvd
vastgelegd: Bommel.kom. Die ging over de invloed die een
teveel aan communicatie op de kwaliteit van leven heeft. Al
met al is er een dvd uit voortgekomen die het aanzien waard
is. Maar er zijn beginnersfouten gemaakt die - voor wie
eenmaal door ervaring wijs is geworden - vermijdbaar zijn.
Maryke Drost: ‘Toen alles al gefilmd was confronteerde de
producent ons er plotseling mee dat hij in de film had moeten
knippen. We hadden het verkeerde opnameschijfje gekozen: een
dvd 5 met 4,7 gigabyte opslagcapaciteit, voldoende voor
slechts één uur film van hoge kwaliteit. Wisten wij veel!
Doodzonde, want veel mooie scènes zijn daardoor weggevallen.
De volgende keer kiezen we dus voor de dvd 9 met twee keer
zoveel opslagcapaciteit. Zo hebben we ook ruimte om ‘The
making of’ op dvd te zetten.’
Quitte spelen
Maryke Drost: ‘Veel moet anders de volgende keer. Bij
Bommel.kom was er geen draaiboek. Dat heeft erg veel problemen
veroorzaakt. Verder hebben we een nieuwe regisseuse gevraagd,
want in principe zoeken we voor elke productie iemand anders.
We willen met drie kwalitatief goede camera’s gaan werken; één
vaste en twee losse camera’s. De vorige camera’s hadden veel
beperkingen. Verder willen we met onze eigen minidisk een
extra geluidsspoor tijdens de opnamen mee laten lopen. De
vorige keer hadden we de pech dat er iets mis ging met het
geluid en hadden we geen reserve-opname.’ Ron Amorij vult aan:
‘Ook de belichting moet veel beter. De schouwburg kent een
aantal donkere hoekjes waar extra belichting nodig is.
Daardoor waren sommige beelden te rood gekleurd.’
Al met al heeft de dvd van Bommel.kom ongeveer drieduizend
euro gekost. Ook voor de nieuwe dvd wil het koor daarop
uitkomen. Ron Amorij: ‘Ons uitgangspunt is dat we quitte
spelen. Dat is tot nu toe gelukt. Na het grote optreden gaan
we een deel van de kosten terughalen door betaalde optredens
te verzorgen. Op festivals en bij bedrijven.’ Het nieuwe
programma van het Bommels Pop- & Rockkoor gaat over de vier
elementen water, aarde, lucht en vuur. Vlam in de pan!
Stappenplan voor het laten maken van
een professionele opname
1. Zoek een productiebedrijf op het internet. Gebruik de
zoekterm ‘cd- of dvd-productiebedrijf’;
2. Zoek contact met een bedrijf en vraag of het kan adviseren
over een te starten productie. Bespreek zoveel mogelijk
details:
• samenstelling van het koor
• doel van de productie
• live-opname of studiowerk
• opnamelocatie
• begin en eind van de productie
• opname-ervaring
• repertoire
• wil je met de opname geld verdienen of is het voor eigen
gebruik
• alleen bij dvd: belichtingsvragen en specifieke
kleurstellingen
3. Bezoek minimaal twee productiebedrijven en maak een
vrijblijvende afspraak om details te bespreken;
4. Vraag een offerte aan bij minimaal drie productiebedrijven;
5. Wees goed op de hoogte van uw financiële mogelijkheden en
beperkingen;
6. Houd bij de planning van het project veelvuldig contact met
het productiebedrijf. Zo blijf je goed op de hoogte;
7. Zorg tijdens de opnamen voor één vaste aanspreekpersoon
voor het productiebedrijf;
8. Houd na de opnamen contact met de producent om invloed uit
te oefenen op de kwaliteit van het eindproduct. Je heb er
recht op;
9. Na het project volgt de aflevering en facturering. Zorg dat
je de producten bij aflevering controleert op fouten. Ben je
niet tevreden, trek dan meteen aan de bel.
Wat kost een cd
Opname audio: 500 euro
Regie geluid: Afhankelijk van regisseur.
Losse regisseur: 50 euro per uur
Cd- of dvd-editing en mixage, mastering: 25 à 45 euro per uur
Huur opnameruimte of gebruik studio: 500 euro
Standaard cd in Jewelcase met eenvoudig boekje en opdruk: 1,5
euro per stuk.
Een cd-glassmaster (moederopname): rond de 275 euro.
Stemra (Buma is voor uitzendrechten) www.bumastemra.nl
Wat kost een dvd
Opname audio: 500 euro
Regie gelui:d Afhankelijk van regisseur.
Losse regisseur: 50 euro per uur
Opname beeld, twee camera’s: 1.500 euro
Regiewagen, cameraregie en regisseur: 3.500 euro
Cd- of dvd-editing en mixage, mastering: 45 euro per uur
Huur opnameruimte of gebruik studio: 500 euro
Belichting, afhankelijk van wensen en locatie: van 300 tot
3.000 euro
Standaard dvd in dvd-case: 3 euro per stuk.
Een dvd-glassmaster: rond de 550 euro
Stemra (Buma is voor uitzendrechten) www.bumastemra.nl
Prijzen per dag (gebaseerd op de huidige marktprijzen
voor professionele producties), exclusief BTW (19%).
Bron: Zing Magazine 5 november/december 2005
door René Brant
|
|